Darmowa wysyłka przy zamówieniu powyżej 100 zł!

Antyoksydacja

Często słyszymy, że jest antyoksydacja jest ważna dla zdrowia, że nasza dieta powinna być bogata w antyoksydanty i że za wszelką cenę powinniśmy wystrzegać się wolnych rodników. Na czym jednak polega antyoksydacja, czym są wolne rodniki i właściwie dlaczego nam szkodzą? Próbujmy krok po kroku usystematyzować te kwestie.

 

Co to jest antyoksydacja?

Antyoksydacja to proces przeciwutleniania – „odpowiedź” organizmu na nadmiar wolnych rodników. Polega na „unieszkodliwieniu” wolnych rodników. W długiej perspektywie czasu zapobiega wielu chorobom i opóźnia procesy starzenia.

 

Co to są wolne rodniki?

W największym skrócie: są to atomy bez pary. Jak pamiętamy z lekcji chemii, każdy atom tlenu posiada parzystą liczbę elektronów. Czasami jednak dochodzi do sytuacji, w której jeden z elektronów się odłącza, a atom tlenowy traci swoją równowagę. Aby do niej powrócić, szuka w swoim najbliższym otoczeniu elektronu, który uzupełni powstały brak. Może „porwać” go z innego atomu tlenowego, który jako kolejny traci równowagę i staje się wolnym rodnikiem szukającym brakującego elektronu. Elektron może jednak również zostać pobrany np. z atomu białka, co prowadzi do degradacji jego struktury – błon komórkowych czy DNA. Jak nie trudno zgadnąć, nie jest to korzystne dla naszego zdrowia.

 

Co to są antyoksydanty?

Jak sama nazwa wskazuje antyoksydanty to przeciwutleniacze. Są to substancje (witaminy, minerały, enzymy), które dążą do zachowania równowagi z wolnymi rodnikami. Tym samym osłabiają negatywne efekty przemian zachodzących w organizmie.

Jak działają? Unieszkodliwiają je łącząc się z ich cząsteczkami i neutralizując ich działanie. Inną strategią jest oddawanie im brakującego elektronu, dzięki czemu wolny rodnik nie próbuje już zapełnić swojego braku, stabilizuje się i przestaje stanowić zagrożenie dla struktur ciała. 

 

Równowaga między antyoksydantami a wolnymi rodnikami

Powstawanie wolnych rodników jest zupełnie naturalne – to nieodłączny element procesu oddychania. Jeżeli w naszym organizmie pozostaje zachowana równowaga między wolnymi rodnikami a antyoksydantami nic nam nie grozi. We współczesnym świecie narażeni jesteśmy jednak na działanie wielu czynników zaburzających tę równowagę.

 

Co sprzyja wolnym rodnikom?

  • zanieczyszczone środowisko, spaliny samochodowe, smog
  • palenie papierosów (a nawet bierne palenie!)
  • spożywanie alkoholu
  • stres
  • przemęczenie
  • niezdrowa dieta, uboga w warzywa i owoce
  • długie przebywanie na słońcu, szczególnie bez filtrów ochronnych
  • upływ czasu (z wiekiem zaburzenie równowagi między wolnymi rodnikami a antyoksydantami staje się coraz częstsze)

 

Jak szkodzą nam wolne rodniki?

Niszcząc struktury białek, wolne rodniki doprowadzają do degeneracji organizmu. Najpowszechniejszym schorzeniem wynikającym z ich nadmiaru jest miażdżyca. Wolne rodniki uszkadzają ściany naczyń krwionośnych oraz prowadzą do utleniania lipidów – tłuszcze osadzają się wówczas na ściankach tętnic powodując zatory.

Wolne rodniki są zagrożeniem dla mózgu – badania dowodzą, że ich działanie może prowadzić do choroby Alzheimera, Parkinsona, jak również do demencji i udarów.

Ich działaniem zagrożony jest również układ pokarmowy. Zaatakowanie nerek, trzustki, żołądka czy jelit może długofalowo skutkować takimi schorzeniami jak niewydolność organów, stany zapalne, nieżyt, a nawet nowotwory.

Wolne rodniki są również winne szybszemu starzeniu się skóry oraz występowaniu schorzeń skórnych: łuszczycy, egzemy, a nawet nowotworów.

 

Gdzie znajdziemy antyoksydanty?

Naturalnymi, silnymi antyoksydantami są: witamina C i E, które znajdziemy np. w:

  • świeżych warzywach i owocach
  • kiszonych warzywach
  • kiełkach
  • orzechach
  • pestkach (dyni, słonecznika…)
  • rybach morskich
  • jajach
  • oleju słonecznikowym
  • suplementach [link]

W zdrowie diecie antyoksydacyjnej nie powinno jednak zabraknąć również pierwiastków takich jak cynk czy selen – znaleźć może je tu [link do nutrizzy well-being], ale też w:

  • orzechach brazylijskich
  • łososiu
  • kaszy gryczanej
  • kakao
  • grzyby (pieczarki, kurki, boczniaki, shitake)
  • fasola adzuki
  • sezam

Antyoksydantami są także: zielona herbata i czerwone wino!